Rekabet Kurulu, teknoloji devi Google'ın arama hizmeti kapsamında sunduğu yapay zeka destekli yeni özellikleri hakkında harekete geçti. Kurumun internet sitesinden yapılan açıklamaya göre, Alphabet Inc, Google Ireland Limited, Google LLC, Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.'den oluşan ekonomik bütünlük hakkında soruşturma açılmasına karar verildi. Soruşturmanın merkezinde, Google arama sonuçlarında kullanıcılara sunulan "Yapay Zeka Ön İzlemeleri" ve "Yapay Zeka Modu" özellikleri bulunuyor. Söz konusu uygulamaların ilgili kanun hükümlerini ihlal edip etmediği, Rekabet Kurulu tarafından ayrıntılı şekilde incelenecek. Kararla, yayıncıların içerik kullanımına ilişkin tercihlerini Google'ın diğer hizmetlerindeki görünürlüklerinden bağımsız yapabilmelerinin sağlanması hedefleniyor.
HABER SİTELERİNİN TRAFİĞİ AZALIYOR MU?
Ön araştırma kapsamında Google'ın yapay zeka özelliklerinin kullanıcıların bilgiye erişim alışkanlıklarını nasıl değiştirdiği değerlendirildi. Özellikle yapay zeka tarafından oluşturulan özetlerin, kullanıcıların arama sonuçlarında yer alan internet sitelerine tıklama ihtiyacını azaltıp azaltmadığı üzerinde duruldu. Bu durumun haber yayıncıları ve diğer içerik üreticilerinin internet sitelerine yönelen ziyaretçi trafiğini olumsuz etkileyip etkilemediği araştırıldı. Google'ın yapay zeka destekli hizmetleri aracılığıyla farklı internet kaynaklarından elde edilen bilgileri doğrudan arama sonuçlarında sunmasının, içerik üreticilerinin ziyaretçi ve gelir modelleri üzerindeki olası etkileri de incelemeye alındı.
HABER YAYINCILARIYLA YAPILAN SÖZLEŞMELER DE İNCELENİYOR
Rekabet Kurulu'nun araştırmasında yalnızca kullanıcı trafiği değil, Google ile haber yayıncıları arasında içerik kullanımına ilişkin imzalanan sözleşmeler de değerlendirildi. Bu kapsamda sözleşmelerde yer alan şartların haksız sözleşme koşulu niteliği taşıyıp taşımadığı araştırılıyor. Ayrıca Google'ın yapay zeka özelliklerinin haber yayıncıları, diğer içerik üreticileri ve yapay zeka sohbet asistanları üzerinde dışlayıcı etki oluşturup oluşturmadığı da soruşturmanın başlıkları arasında bulunuyor. Bir diğer önemli inceleme konusu ise haber yayıncılarının içeriklerinin yapay zeka ön izlemelerinde ve yapay zeka modunda kaynak olarak seçilmesi oldu. İçeriklerin lisanslanmasına yönelik sözleşmelerde yayıncılar arasında farklı uygulamalara gidilip gidilmediği de araştırılacak.
GOOGLE'A GEÇİCİ TEDBİR KARARI
Rekabet Kurulu, soruşturma açılmasının yanı sıra geçici tedbir uygulanmasına da karar verdi. Ön araştırma sonucunda, haber yayıncıları bakımından ayrımcı ve sömürücü olarak nitelendirilen davranışlara ilişkin mevcut emarelerin kuvvetli şüphe düzeyine ulaştığı değerlendirildi. Bunun üzerine ilgili kanun maddesi kapsamında Google'ın belirli koşulları yerine getirmesi gerektiğine hükmedildi. Alınan geçici tedbir kararına göre Google'ın;
Haber yayıncıları arasında ayrımcılık yaratmayacak koşullar oluşturması,
İçerik kullanımında yayıncıların ekonomik değerini yansıtan bir sistem uygulaması,
Yayıncıların içeriklerinin yapay zeka hizmetlerinde kullanılmasına ilişkin tercihlerini bağımsız şekilde belirleyebilmesini sağlaması,
İçerik kullanımına yönelik tercihlerin Google'ın diğer hizmetlerindeki görünürlük ve indekslenme durumundan bağımsız olmasını temin etmesi gerekiyor.
YAYINCILARIN İÇERİK KULLANIMINDA TERCİH HAKKI GÜNDEMDE
Rekabet Kurulu'nun kararı, yapay zeka teknolojilerinin dijital yayıncılık sektöründeki etkileri açısından önem taşıyor. Özellikle haber sitelerinin ürettiği içeriklerin yapay zeka sistemlerinde kullanılması, bu içeriklerin ekonomik değerinin korunması ve yayıncıların dijital platformlarla ilişkileri son dönemde tartışılan konular arasında yer alıyor. Google hakkında başlatılan soruşturmayla birlikte, arama motorlarının yapay zeka destekli hizmetlerinde içerik kullanımına ilişkin rekabet koşulları da mercek altına alınmış oldu. Soruşturma sonucunda Google'ın uygulamalarının rekabet kurallarını ihlal edip etmediği değerlendirilecek. Geçici tedbir kararı ise soruşturma süreci devam ederken haber yayıncılarının içerik kullanımına ilişkin tercih ve ekonomik haklarının korunmasını amaçlıyor.