Brezilya'da Lula dördüncü kez başkan! Luiz Inacio Lula kimdir?

Brezilya’da 25 Ekim’de gerçekleştirilen devlet başkanlığı seçimlerinin ikinci turunda, görevdeki Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ile eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, Senatör Flavio Bolsonaro yarıştı.

DÖRDÜNCÜ KEZ BAŞKAN SEÇİLDİ

Brezilya Yüksek Seçim Mahkemesi tarafından paylaşılan sonuçlara göre Lula da Silva, rakibini 4 milyondan fazla oy farkıyla geride bırakarak yeniden seçildi ve dördüncü kez devlet başkanlığı görevini üstlenmeye hak kazandı.

Yaşanan gelişme üzerine internet kullanıcıları arama motorlarında, Luiz Inacio Lula da Silva’nın hayat hikayesine yönelik araştırmalar yapıyor. “Luiz Inacio Lula da Silva kimdir?” sorusu, günün en sık araştırılan konu başlıklarından biri olarak karşımıza çıkıyor. İşte detaylar…

LUIZ INACIO LULA DA SILVA KİMDİR?

Luiz Inacio Lula da Silva, kamuoyunda bilinen adıyla Lula, Brezilyalı siyasetçi, sendikacı ve eski metal işçisidir. 27 Ekim 1945’te dünyaya gelen Lula, 2003-2011 yılları arasında yürüttüğü devlet başkanlığı görevine 2023’te yeniden başladı. İşçi Partisi’nin kurucuları arasında yer alan Lula, kendisini demokratik sosyalist çizgide konumlandırıyor. Siyasi programında gelir adaletsizliğinin azaltılması, yoksullukla mücadele ve Amazon Ormanları’nın korunması önemli bir yer tutuyor.

İŞÇİLİKTEN SİYASETE

Pernambuco eyaletinde doğan Lula, ailesinin çalışma koşulları nedeniyle eğitimini ilkokulun ikinci sınıfında bıraktı. Okuma yazmayı ancak 10 yaşına geldiğinde öğrenebildi. Genç yaşlarda metal işçisi olarak çalışan Lula, zamanla sendikal faaliyetlerin içinde yer almaya başladı.

1978-1980 döneminde, Brezilya’nın askerî yönetim altında bulunduğu yıllarda ABC bölgesindeki işçi grevlerinin öne çıkan isimlerinden biri oldu. Ülkenin demokrasiye dönüş sürecinde 1980 yılında İşçi Partisi’nin kurulmasına öncülük eden isimler arasında yer aldı. 1984’te doğrudan devlet başkanlığı seçimi yapılmasını savunan Diretas Já hareketinde de aktif rol üstlendi.

Lula, 1986’da São Paulo eyaletinden federal milletvekili seçilerek parlamentoya girdi. Devlet başkanlığı için ilk kez 1989’da yarıştı ancak ikinci turda seçilemedi. 1994 ve 1998 seçimlerinde de istediği sonuca ulaşamayan Lula, 2002’de yapılan seçimlerde ikinci turu kazanarak devlet başkanı oldu. 2006’daki seçimlerde de zafer elde ederek ikinci dönem için görevde kalmayı başardı.

İLK İKİ DÖNEMİNDE YOKSULLUKLA MÜCADELEYE ODAKLANDI

Lula’nın 2003-2011 yılları arasındaki ilk iki başkanlık dönemi, Latin Amerika’da sol eğilimli yönetimlerin güç kazandığı “pembe dalga” olarak adlandırılan döneme denk geldi. Ekonomide mali disiplin politikalarını sürdürürken sosyal destek programlarına da ağırlık verdi. Bunların başında, düşük gelirli ailelere yönelik Bolsa Família programı geldi.

Uygulanan politikalar, ekonomik büyümenin desteklenmesi, dış borç ve enflasyonun düşürülmesi ve milyonlarca kişinin yoksulluktan çıkmasına katkı sağlamasıyla öne çıktı. Lula, Brezilya’nın bölgesel ilişkilerinde ve uluslararası ticaret ile çevre konularındaki görüşmelerde de etkin rol oynadı.

İki dönemlik görev süresinin sonunda ülkenin en popüler siyasi figürlerinden biri olarak değerlendirilen Lula, yaklaşık yüzde 80 düzeyindeki kamuoyu desteğiyle makamından ayrıldı. Ancak başkanlığı, Mensalão olarak bilinen oy satın alma skandalı gibi yolsuzluk iddialarıyla da gündeme geldi.

2010 seçimlerinin ardından görevini Dilma Rousseff’e devreden Lula, aktif siyasetten tamamen uzaklaşmadı. Çeşitli konferanslara katılarak siyasi ve ekonomik konulardaki görüşlerini kamuoyuyla paylaşmayı sürdürdü.

YOLSUZLUK DAVALARI VE HAPİS SÜRECİ

Lula’nın siyasi kariyerindeki en önemli kırılmalardan biri, Lava Jato Operasyonu kapsamında hakkında açılan davalar oldu. Temmuz 2017’de kara para aklama ve yolsuzluk suçlamalarıyla mahkûm edilen Lula, Nisan 2018’de cezaevine girdi ve toplam 580 gün tutuklu kaldı.

2018 genel seçimlerinde devlet başkanlığına aday olmak isteyen Lula’nın adaylığı, Temiz Sicil Yasası olarak bilinen Ficha Limpa düzenlemesi nedeniyle engellendi. Şubat 2019’da başka bir davada da mahkumiyet kararı verilen Lula, Kasım 2019’da cezaevinden tahliye edildi.

Brezilya Federal Yüksek Mahkemesi, 2021 yılında Lula hakkında verilen iki mahkûmiyet kararını iptal etti. Mahkeme ayrıca ilk davada yargılamanın tarafsızlığına ilişkin ciddi sorunlar bulunduğuna hükmetti. Diğer davalarla ilgili yargı süreçleri de bu kararlar doğrultusunda geçersiz kılındı. Böylece Lula’nın yeniden devlet başkanlığına aday olmasının önündeki hukuki engeller ortadan kalktı.

2022 SEÇİMLERİNDE YENİDEN DEVLET BAŞKANI OLDU

Lula, 2022 seçimlerinde yeniden aday oldu ve ikinci turda dönemin Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’yu geride bıraktı. 1 Ocak 2023’te 77 yaşındayken yemin ederek görevine başladı. Böylece Brezilya tarihinde üçüncü kez devlet başkanlığına seçilen ilk siyasetçi oldu. Aynı zamanda görevdeki bir devlet başkanını seçimde mağlup ederek yeniden bu makama gelen isim olarak öne çıktı.

İKİNCİ BAŞKANLIK DÖNEMİNDE EKONOMİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI

Lula’nın yeniden göreve gelmesinden kısa süre sonra, 8 Ocak 2023’te federal kurumları hedef alan saldırılar yaşandı. Yönetim, bu süreçte kurumsal düzenin korunmasına yönelik adımlar atarken ekonomik reformlara da yöneldi. Onaylanan kapsamlı vergi reformu ve yeni mali çerçeve, hükümetin öne çıkan düzenlemeleri arasında yer aldı.

Bu dönemde Brezilya ekonomisinde büyüme kaydedilirken enflasyon ve işsizlik oranlarında gerileme yaşandı. Gelir eşitsizliğinin azaltılması da yönetimin öncelikleri arasında yer aldı. Buna karşılık bütçe açıkları ve kamu borcundaki artış, ekonomik gündemin önemli sorunları olmaya devam etti. Faiz oranlarının görece yüksek seyretmesi de ekonomi politikalarına ilişkin tartışmalarda öne çıktı.

Lula yönetimi, çevre politikaları ve uluslararası ilişkilerin yeniden güçlendirilmesine de ağırlık verdi. Amazon Ormanları’nın korunması hükümetin öncelikli hedefleri arasında bulunurken Brezilya’nın küresel diplomatik etkinliğinin artırılması amaçlandı. Lula ayrıca Mercosur ile Avrupa Birliği arasında planlanan ticaret anlaşmasına ilişkin müzakerelerde aktif rol üstlendi.

Lula, 2 Ağustos 2026’da yaptığı açıklamayla devlet başkanlığı için yeniden aday olacağını duyurdu.