Rekabet Kurumu’ndan fındık piyasasına yakın takip: 6 şirkete soruşturma

Rekabet Kurumu, Türkiye'nin önemli tarımsal ürünlerinden fındık piyasasındaki denetimlerini sıklaştırdı. Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, fındık alım-satım pazarının önde gelen 6 büyük teşebbüsü hakkında ciddi rekabet ihlali şüphesiyle 22 Ekim'de soruşturma açıldığını duyurdu.

Anadolu Ajansı muhabirine değerlendirmelerde bulunan Küle, Türkiye'nin dünya fındık üretiminin yaklaşık yüzde 70'ini karşıladığına dikkat çekti. Başta Ordu, Giresun, Trabzon ve Düzce olmak üzere Karadeniz Bölgesi'nde yaklaşık 400 bin ailenin geçimini doğrudan fındık üretiminden sağladığını belirten Küle, ürünün yalnızca ekonomik değil, sosyal açıdan da büyük önem taşıdığını vurguladı.

Kurumun piyasadaki rekabet koşullarını korumak için yalnızca şikayetleri beklemediğini ifade eden Küle, üreticinin haklarını korumak amacıyla resen incelemeler yürüttüklerini ve sektörün farklı aşamalarını sürekli takip ettiklerini söyledi.

FERRERO'NUN TAAHHÜTLERİ YAKINDAN İZLENİYOR

Küle, fındık alım pazarının en büyük alıcısı konumundaki Ferrero hakkında 2023-2024 yıllarında yürütülen soruşturmayı da hatırlattı. Şirketin pazardaki davranışlarının ayrıntılı biçimde incelendiğini aktaran Küle, süreç içerisinde Ferrero'nun taahhüt başvurusunda bulunduğunu belirtti.

Rekabet Kurulu'nun söz konusu taahhütlerin rekabetçi endişeleri gidereceği sonucuna vardığını kaydeden Küle, şirketin 2024, 2025 ve 2026 yıllarındaki fındık alım sezonlarına ilişkin taahhütlerinin kabul edilerek bağlayıcı hale getirildiğini ifade etti.

Ferrero'nun bu taahhütlere uyup uymadığının sürekli denetlendiğini bildiren Küle, ihlal veya taahhütleri dolanma girişimi tespit edilmesi halinde şirkete ağır idari para cezası uygulanabileceğini söyledi.

TRABZON VE DÜZCE'DE 31 TEŞEBBÜSE CEZA

Rekabet Kurumu'nun fındık piyasasına yönelik incelemelerinin yalnızca büyük alıcılarla sınırlı kalmadığını belirten Küle, yerel ve orta ölçekli işletmelerin faaliyetlerinin de takip edildiğini aktardı.

2024 yılında bazı teşebbüslerin kendi aralarında anlaşarak fındık alım ve satım fiyatlarını belirlediği iddiasıyla iki ayrı soruşturma yürütüldüğünü hatırlatan Küle, uzlaşma süreci sonunda Trabzon'da faaliyet gösteren 21, Düzce'de faaliyet gösteren 10 teşebbüse para cezası verildiğini açıkladı.

Küle, yerel düzeyde dahi olsa üreticinin ürününü satacağı fiyatın işletmeler tarafından ortaklaşa belirlenmesine izin vermeyeceklerini vurguladı.

6 BÜYÜK TEŞEBBÜS HAKKINDA İKİ TEMEL İDDİA İNCELENİYOR

Bu yılki fındık sezonunun başlamasıyla birlikte fiyatların serbest rekabet koşullarında oluşup oluşmadığını değerlendirmek üzere eylül ayında sektör genelinde ön araştırma başlatıldı. Karadeniz'in batısından doğusuna kadar faaliyet gösteren başlıca şirketlerde yerinde incelemeler yapıldı.

Elde edilen bilgi ve belgelerin ardından fındık alım-satım pazarının önde gelen 6 büyük teşebbüsü hakkında 22 Ekim'de soruşturma açıldı.

Küle, incelemede iki temel iddianın araştırıldığını belirtti. İlk olarak, büyük alıcı ile yerel ve orta ölçekli alıcılar arasında fındık fiyatlarını düşürmeye yönelik bir bağlantı bulunup bulunmadığı inceleniyor. Bu kapsamda yerel alıcıların büyük alıcının yönlendirmesiyle fiyatları baskılayıp üreticiyi daha düşük bedelle satış yapmaya zorlayıp zorlamadığı araştırılıyor.

İkinci olarak ise piyasada birbirleriyle rekabet etmesi gereken alıcıların kendi aralarında anlaşarak ortak fiyat belirleyip belirlemediği üzerinde duruluyor. Kurum, üreticilerin hangi alıcıya giderse gitsin önceden kararlaştırılmış aynı fiyatla karşılaşmasına yol açabilecek olası anlaşmaları mercek altına alıyor.

'ÜRETİCİYİ MAĞDUR EDENLERİ SORUŞTURMAYA DAHİL EDECEĞİZ'

Fındık üreticisinin emeğinin karşılığını almasının öncelikleri arasında bulunduğunu belirten Küle, rekabeti ihlal ederek alım fiyatlarını yapay biçimde düşürmeye çalışan şirketlere karşı tüm yasal yetkileri kullanacaklarını söyledi.

Küle, devam eden incelemelerde üreticiyi mağdur eden ve rekabet kurallarını ihlal ettiği değerlendirilen başka teşebbüslerin belirlenmesi halinde bu şirketlerin de tereddütsüz soruşturmaya dahil edileceğini bildirdi.

Rekabet Kurumu'nun temel hedefinin fındık fiyatlarının şirketler arasındaki anlaşmalarla değil, serbest ve adil piyasa koşullarında oluşmasını sağlamak olduğunu vurgulayan Küle, sektördeki denetimlerin sürdürüleceğini ifade etti.