İzmir’de deprem hazırlığı: 120 bin yapı mercek altında

İzmir Büyükşehir Belediyesi, olası depremlerin yol açabileceği can ve mal kayıplarını en aza indirmek amacıyla hazırlık çalışmalarını bilimsel veriler doğrultusunda sürdürüyor. Kentin zemin özelliklerinin araştırılması, mevcut yapı stokunun incelenmesi, riskli bölgelerin tespit edilmesi ve vatandaşların afet bilincinin artırılmasına yönelik çalışmalarla İzmir’in depreme dayanıklılığının güçlendirilmesi amaçlanıyor. Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen mikrobölgeleme araştırmaları, yapı envanteri çalışmaları, Deprem Master Planı ve afet eğitimleri kapsamında kentin deprem riskine karşı hazırlıkları devam ediyor.

İZMİR’İN DEPREM RİSKİNE KARŞI ZEMİNİNİN RÖNTGENİ ÇEKİLİYOR

İzmir’in deprem riskini ve zemin özelliklerini detaylı şekilde belirlemek amacıyla gerçekleştirilen mikrobölgeleme çalışmaları, Bornova ve Karşıyaka’nın ardından Konak ve Bayraklı’da devam ediyor. Konak’ta yaklaşık bir ay önce başlatılan saha çalışmaları kapsamında şu ana kadar 40 sondaj işlemi tamamlandı. Göztepe Stadı çevresinden Konak İskelesi’ne kadar uzanan bölgede yürütülen incelemelerde, yer altındaki tabakaların yapısı, anakayanın derinliği ve zeminin deprem anındaki davranışı değerlendiriliyor.

İZMİR’İN DEPREM GÜVENLİĞİ İÇİN BİLİMSEL VERİLER TOPLANIYOR

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından kent genelinde bugüne kadar 1 milyon 113 bin 67 hektarlık alanda, 1/25 bin ölçekli imar planlarına temel oluşturan jeolojik etüt çalışmaları gerçekleştirildi. Bunun yanı sıra 25 bin 218 hektarlık alan için imar planlarına esas mikrobölgeleme ve jeolojik-jeoteknik etüt raporları hazırlanarak ilgili kurumların onayına sunuldu ve onaylandı. Sismik mikrobölgeleme çalışmaları kapsamında Bornova ve Karşıyaka’da saha incelemeleri ile laboratuvar araştırmaları yürütüldü. Karşıyaka’da derin sondaj ve jeofizik ölçümlerin yanı sıra olası aktif fayların araştırılması amacıyla dört paleosismolojik hendek açıldı. Çalışmalarda yerel zemin özellikleri, anakaya derinliği, temel saha periyodu ve sıvılaşma riski incelenerek kent planlaması ve yapılaşma kararlarında kullanılabilecek bilimsel verilerin elde edilmesi amaçlandı.

KARŞIYAKA’DA ZF SINIFI ZEMİNLER MERCEK ALTINDA

Karşıyaka’da, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’nde standart hesaplama kriterleri bulunmayan ve özel analiz gerektiren ZF sınıfı zeminlere yönelik araştırmalar gerçekleştiriliyor. Türkiye’de ilk olma özelliği taşıdığı belirtilen çalışmayla, bu tür zeminlerde depremin etkilerinin hesaplanmasında kullanılacak bölgesel kriterlerin belirlenmesi amaçlanıyor. Elde edilecek verilerle söz konusu alanlarda inşa edilecek yapıların depreme dayanıklı şekilde tasarlanmasına bilimsel altyapı oluşturulması hedefleniyor.

İZMİR’DE 120 BİN YAPININ DEPREM ENVANTERİ ÇIKARILDI

İzmir Büyükşehir Belediyesi, deprem riskinin azaltılmasına yönelik çalışmalar kapsamında Bayraklı, Bornova ve Karşıyaka’da yaklaşık 120 bin binanın yapı envanterini oluşturdu. Çalışmalarla binaların mevcut durumuna ilişkin veriler toplanırken, detaylı mühendislik incelemesine ihtiyaç duyulan yapıların tespit edilmesi amaçlanıyor. Elde edilen bilgilerin kentsel dönüşüm çalışmalarına bilimsel dayanak oluşturması hedefleniyor. İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) doğrultusunda yapı envanteri çalışmalarının diğer ilçelerde de sürdürülmesi, önceliklendirme sonuçlarının ilgili kurumlarla paylaşılması ve risk azaltmaya yönelik yatırımların bu veriler doğrultusunda şekillendirilmesi planlanıyor.

RİSKLİ YAPI TESPİTİ İÇİN RESEN İŞLEM YAPILABİLECEK

30 Ekim 2020 İzmir depreminin ardından vatandaşlardan gelen başvurular doğrultusunda mevcut binalarda ön incelemeler gerçekleştirildi. Detaylı mühendislik değerlendirmesi yapılması gerektiği belirlenen yapıların maliklerine, 6306 sayılı Kanun çerçevesinde riskli yapı tespiti ya da Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği kapsamında deprem performans analizi yaptırmaları için resmi bildirimler gönderildi. Belirlenen süre içerisinde gerekli incelemeleri yaptırmayan binalara ilişkin takip çalışmaları devam ediyor. Mevzuat hükümleri doğrultusunda bu yapılar için resen riskli yapı tespiti yapılması veya yaptırılması amacıyla işlemler yürütülüyor.

İZMİR’İN DEPREM YOL HARİTASI HAZIRLANIYOR

İzmir’in deprem tehlikelerini kapsamlı şekilde değerlendirmek ve uzun vadeli risk azaltma politikaları geliştirmek amacıyla İzmir Deprem Master Planı’nın hazırlık çalışmaları devam ediyor. Dokuz Eylül Üniversitesi koordinatörlüğünde, akademik iş birlikleri ve belediyenin teknik ekiplerinin katkılarıyla sürdürülen çalışmada deprem tehlikesi, yapı stoku, kritik altyapı, ulaşım, kent planlaması, afet yönetimi, eğitim ve toplumsal dirençlilik konuları bir arada inceleniyor. Plan kapsamında deprem riskini azaltmaya yönelik stratejilerin oluşturulması, öncelikli müdahale bölgelerinin belirlenmesi ve ilgili kurumların görev ve sorumluluklarını içeren uygulanabilir bir yol haritasının hazırlanması hedefleniyor. Elde edilecek bilimsel verilerin kentsel dönüşüm ve yapı güçlendirme çalışmalarından altyapı yatırımlarına, kent planlamasından afet yönetimine kadar pek çok alana rehberlik etmesi amaçlanıyor.

İZMİR’DE DEPREM ÖNCESİ HASAR TAHMİN SİSTEMİ GELİŞTİRİLİYOR

Deprem risklerinin önceden tespit edilmesi ve afet sonrasında müdahale kapasitesinin artırılması amacıyla Deprem Ön Hasar Tahmin ve Karar Destek Sistemi üzerinde çalışmalar yürütülüyor. Dokuz Eylül Üniversitesi koordinatörlüğünde hazırlanan coğrafi bilgi sistemi tabanlı projeyle, farklı deprem senaryolarında binalarda meydana gelebilecek hasarların, ulaşım yollarında yaşanabilecek kapanmaların ve içme suyu ile kanalizasyon altyapısında oluşabilecek zararların önceden tahmin edilmesi amaçlanıyor. Sistem aracılığıyla acil müdahale noktalarına ulaşım imkânları da değerlendiriliyor. Merkezdeki 11 ilçede pilot uygulaması devam eden sistemin, aşamalı olarak İzmir’in 30 ilçesinde uygulanması planlanıyor. Çalışmadan elde edilecek verilerin risk azaltma yatırımlarının önceliklendirilmesine ve afet müdahale planlarının oluşturulmasına katkı sunması hedefleniyor.

İZMİR’DE 10 AYDA 19 BİN 664 KİŞİYE AFET EĞİTİMİ VERİLDİ

İzmir Büyükşehir Belediyesi, afetlere yönelik bilinç ve hazırlık seviyesini artırmak için eğitim ve tatbikat çalışmalarına devam ediyor. 2025 yılında düzenlenen eğitimlere 3 bin 799 kişi, tatbikatlara ise 3 bin 782 kişi katıldı. Ekim 2026 itibarıyla gerçekleştirilen 120 eğitimde 17 bin 821, 43 tatbikatta ise bin 843 kişiye ulaşıldı. Böylece 2026 yılının ilk 10 ayında eğitim ve tatbikatlara katılanların sayısı toplam 19 bin 664’e çıktı. Programlarda başta deprem ve yangın olmak üzere afet sırasında yapılması gerekenler, tahliye yöntemleri, temel ilk yardım ve güvenli müdahale konularında bilgilendirme yapılıyor. Tatbikatlarla belediye personelinin afetlere hazırlık düzeyinin ve müdahale becerilerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.

ÇOCUKLARDAN YAŞLILARA HERKES İÇİN AFET HAZIRLIĞI

Afet farkındalığının toplumun her kesiminde artırılması amacıyla okul öncesi dönemden ortaöğretime kadar farklı yaş gruplarına yönelik eğitim programları gerçekleştiriliyor. Engelli bireyler, yaşlılar, kadınlar ve diğer hassas grupların ihtiyaçları gözetilerek özel eğitim kurumları, dernekler, huzurevleri ve ilgili kamu kuruluşlarıyla ortak çalışmalar yürütülüyor. Eğitim faaliyetlerinin yanı sıra afet toplanma alanları, geçici barınma, lojistik destek, tahliye süreçleri ve kurumlar arası koordinasyona ilişkin hazırlıklar da devam ediyor. Düzenlenen tatbikatların sonuçları incelenerek belirlenen eksikliklerin giderilmesi ve afetlere yönelik hazırlık çalışmalarının geliştirilmesi amaçlanıyor.

DEPREME KARŞI KENT GENELİNDE KAPSAMLI DÖNÜŞÜM HEDEFİ

Mikrobölgeleme ve yapı envanteri çalışmalarının İzmir genelinde yaygınlaştırılması, Deprem Master Planı kapsamında belirlenen stratejilerin uygulanabilir projelere ve yatırım programlarına dönüştürülmesi planlanıyor. Bunun yanı sıra kritik altyapının güçlendirilmesi ve bilimsel verilere dayalı karar destek sistemlerinin geliştirilmesi hedefleniyor. Yapıların güçlendirilmesi ve kentsel dönüşüm çalışmalarının yürütülmesi için kurumlar arasındaki iş birliğinin artırılması ve sürdürülebilir finansman kaynaklarının oluşturulması üzerinde de duruluyor. Bu çalışmalarla İzmir’in afetlere hazırlık kapasitesinin geliştirilerek daha güvenli ve dirençli bir kent yapısına kavuşturulması amaçlanıyor.