İzmir’de 30 Ekim 2020’de meydana gelen 6,6 büyüklüğündeki depremin üzerinden 6 yıl geçti. Saat 14.51’de Seferihisar açıklarında meydana gelen ve yaklaşık 15 saniye süren deprem, İzmir’in yanı sıra çevre illerde de hissedildi. Merkez üssüne yaklaşık 70 kilometre uzaklıktaki Bayraklı ve Bornova ilçelerinde büyük yıkıma yol açan depremde 117 kişi yaşamını yitirdi.
BAYRAKLI VE BORNOVA’DA BÜYÜK YIKIM YAŞANDI
Depremin ardından bölgeye polis, itfaiye, sağlık ve arama kurtarma ekipleri sevk edildi. Ekipler, Bayraklı’da yıkılan Rızabey, Doğanlar, Yağcıoğlu ve Yılmaz Erbek apartmanları ile Emrah ve Barış sitelerinin enkazlarında günlerce arama kurtarma çalışması yürüttü.
Deprem, Seferihisar’ın Sığacık Mahallesi’nde de etkili oldu. Deniz suyunun sokaklara kadar ulaştığı bölgede 87 yaşındaki Fatma Laike Erçetin hayatını kaybetti. Balıkçı barınağı ve marinadaki çok sayıda tekne batarken, kıyıdaki ev ve iş yerleri de zarar gördü.
Günler süren çalışmalar sonucunda enkazlardan 107 kişi sağ çıkarıldı. Ancak 117 kişi depremde hayatını kaybetti.
ENKAZDAN YÜKSELEN UMUT HİKAYELERİ UNUTULMADI
Deprem sonrasında yürütülen arama kurtarma çalışmalarında hayata tutunanların hikayeleri hafızalara kazındı. Doğanlar Apartmanı’ndan 65 saat sonra kurtarılan Elif Perinçek’in kurtarıcılarının parmaklarına sıkıca sarılması, felaketin simge görüntülerinden biri oldu.
Rıza Bey Apartmanı’ndan 91 saat sonra çıkarılan Ayda Gezgin de depremden sağ kurtulan çocuklar arasında yer aldı. Ancak annesi Fidan Gezgin depremde yaşamını yitirdi.
Emrah Apartmanı’ndan 58 saat sonra kurtarılan 14 yaşındaki İdil Şirin, Rıza Bey Apartmanı’ndan 17 saat sonra çıkarılan 16 yaşındaki İnci Okan ve Doğanlar Apartmanı’ndan 10 saat sonra kurtarılan 15 yaşındaki Günay Özışık da arama kurtarma çalışmalarında umut veren isimler oldu.
DEPREMZEDELER İÇİN SEFERBERLİK BAŞLATILDI
Depremin ardından Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) koordinasyonunda arama kurtarma, hasar tespit, geçici barınma ve psikososyal destek çalışmaları gerçekleştirildi. Türkiye’nin farklı kentlerinden kamu kurumları, belediyeler ve sivil toplum kuruluşları bölgeye destek verdi. Depremzedelerin acil ihtiyaçlarının karşılanması için geniş çaplı çalışmalar yürütüldü.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü verilerine göre, deprem sonrasında İzmir genelinde yaklaşık 213 bin 762 binada hasar tespit çalışması yapıldı. İncelemelerde 9 bin 79 yapının depremden etkilendiği belirlendi.
Bu yapılardan 99’unun acil yıkılması gerektiği, 632’sinin ağır hasarlı, 580’inin orta hasarlı ve 7 bin 768’inin az hasarlı olduğu tespit edildi.
BİNLERCE KONUT VE İŞ YERİ HAK SAHİPLERİNE TESLİM EDİLDİ
Depremden zarar gören alanlarda ve kentte belirlenen rezerv bölgelerde yeniden inşa çalışmaları gerçekleştirildi. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından yürütülen projeler kapsamında 5 bin 61 konut ve 357 iş yeri hak sahiplerine teslim edildi.
Yeni yapıların inşa edilmesiyle birlikte depremzedelerin barınma ihtiyacının karşılanması için çalışmalar sürdürülürken, yıkılan binalara ilişkin hukuki süreçler de devam etti.
İZMİR DEPREMİNDE YIKILAN BİNALARA İLİŞKİN DAVALAR SÜRÜYOR
Depremde yıkılan binalarla ilgili müteahhitler, mühendisler, mimarlar, yapı denetim şirketi yetkilileri ve diğer sorumlular hakkında davalar açıldı. Bazı dosyalarda mahkumiyet kararları verilirken, bazı davalarda yargılama süreci devam ediyor.
Depremde 37 kişinin hayatını kaybettiği Rızabey Apartmanı’na ilişkin davada 20 sanığın yargılanması sürüyor.
Yağcıoğlu Apartmanı B Blok davasında mahkeme, müteahhit ve bina fenni mesulünü 13 yıl 4’er ay hapis cezasına çarptırdı. Doğanlar Apartmanı B Blok davasında ise yapı müteahhidine 15 yıl, proje müellifine 6 yıl 8 ay, sürveyana 7 yıl 9 ay 10 gün hapis cezası verildi. Firari yapı fenni mesulünün dosyası ayrıldı.
Yılmaz Erbek Apartmanı B Blok’a ilişkin davada bazı yapı sahipleri, inşaat mühendisi, yapı denetim şirketi yetkilileri ve fenni mesul hakkındaki yargılamalar devam ediyor.
Depremde 30 kişinin yaşamını yitirdiği Emrah Apartmanı davasında fenni memur ve müteahhit olan iki sanık 14’er yıl 5’er ay hapis cezasına çarptırıldı.
10 kişinin yaralandığı Cumhuriyet Sitesi C Blok davasında ise yapı denetçisine 1 yıl 4 ay 20 gün, fenni mesule 2 yıl 9 ay 10 gün hapis cezası verildi. Diğer fenni mesul beraat etti.
Barış Sitesi’ne ilişkin dava ise şüphelilerin hayatta olmaması ve kimliklerinin tespit edilememesi nedeniyle açılamadı. İnşaat, yenileme ve tadilat ruhsatı işlemlerini yaptığı iddia edilen 6 belediye görevlisi hakkında “bilinçli taksirle adam öldürme ve yaralama” suçlamasıyla açılan dava sürüyor.
İzmir’de 117 kişinin yaşamını yitirdiği deprem, aradan geçen 6 yılda kaybedilen canlar, enkazdan kurtarılanların hikayeleri, yeniden inşa çalışmaları ve adalet arayışıyla kent hafızasındaki yerini koruyor.