Türk somonu ihracatında rekor büyüme! Norveç’in tanıtım stratejisi örnek alınacak

Türk su ürünleri sektörü, son yıllarda Türk somonu ihracatında yakaladığı büyümeyle uluslararası pazarlardaki konumunu güçlendirdi. Çin, Fransa, Almanya, Litvanya, Rusya Federasyonu ve Avustralya gibi ülkeleri geride bırakan Türkiye, 2025 yılı sonunda dünya somon ihracatında yüzde 1,7 payla 11’inci sıraya yerleşti. Sektörün yeni hedefi ise Norveç’in tanıtım stratejisini örnek alarak dünya sıralamasında ilk üçe girmek. Türkiye İhracatçılar Meclisi’nde düzenlenen Türk Somonu Çalıştayı’nda sektörün mevcut durumu, ihracat hedefleri, pazar çeşitliliği ve markalaşma çalışmaları ele alındı.

TÜRK SOMONU İHRACATI 431 MİLYON DOLARA ULAŞTI

Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, Türk somonunun 40 ülkeye ihraç edildiğini belirtti. Kızıltan, 2026 yılının ocak-eylül döneminde Türkiye’nin toplam 1 milyar 810 milyon dolarlık su ürünleri ihracatı gerçekleştirdiğini, Türk somonunun bu tutarın yüzde 24’ünü oluşturduğunu söyledi.

Türk somonu ihracatının aynı dönemde 431 milyon dolara ulaştığını kaydeden Kızıltan, dünya genelindeki somon ihracatının 39 milyar doları aştığını ifade etti.

TÜRKİYE DÜNYA SIRALAMASINDA 11’İNCİ SIRADA

Dünya somon ihracatında Norveç’in 12,5 milyar dolarla ilk sırada bulunduğunu belirten Kızıltan, Şili’nin 6,4 milyar dolar, İsveç’in ise 4,8 milyar dolarlık ihracatla Norveç’i takip ettiğini aktardı.

Türkiye’nin 2021 yılında dünya somon ihracatından aldığı yüzde 0,8’lik payın 2025 sonunda yüzde 1,7’ye yükseldiğini dile getiren Kızıltan, bu dönemde önemli pazarlarda ilerleme kaydedildiğini söyledi.

Türk somonunun su ürünleri ihracatı içindeki payı da yıllar içinde önemli ölçüde arttı. 2019 yılında toplam su ürünleri ihracatının yüzde 2,8’ini oluşturan Türk somonu, 2026 yılında bu payı yüzde 24’e çıkardı.

NORVEÇ’İN TANITIM MODELİ ÖRNEK ALINACAK

Türk somonunu dünya pazarlarında daha güçlü bir marka haline getirmek isteyen sektör temsilcileri, Norveç Deniz Ürünleri Konseyi’nin çalışmalarını örnek almayı planlıyor.

Kızıltan, Norveç Deniz Ürünleri Konseyi’nin Norveç ürünlerinin küresel pazarlardaki bilinirliğini ve değerini artırmak amacıyla çok kanallı tanıtım faaliyetleri yürüttüğünü belirtti. İhracatçıların ödediği vergilerle finanse edilen konseyin, dünyanın önde gelen ortak gıda pazarlama organizasyonlarından biri olduğunu ifade etti.

Kızıltan’ın paylaştığı bilgilere göre konseyin 2025 yılı tanıtım bütçesi 43,5 milyon dolar olurken, 2026 yılı bütçesi 45 milyon dolara yükseldi. Norveç somonunun tanıtımında uluslararası reklam kampanyaları, sosyal medya çalışmaları, ünlü isimler, tanınmış şefler, beslenme uzmanları ve içerik üreticilerinden yararlanılıyor. Norveçli futbolcu Erling Haaland da markanın tanıtım çalışmalarında büyükelçi olarak görev yapıyor.

Türkiye’nin de benzer bir tanıtım stratejisi geliştirmesi gerektiğini vurgulayan Kızıltan, Türk somonunun küresel pazardaki payını artırabilecek potansiyele sahip olduğunu belirterek, “Türk somonu için Norveç somonuna benzer bir tanıtım programını hayata geçirdiğimiz takdirde dünyanın en çok somon ihraç eden ilk üç ülkesinden biri olacak güce sahibiz” dedi.

“TÜRK SOMONUNUN POTANSİYELİ DAHA BÜYÜK”

Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Dr. Mehmet Ali Kılıçkaya da Türk somonunun ihracatta ortaya koyduğu performansın su ürünleri sektöründeki gelişimin önemli örneklerinden biri olduğunu söyledi.

Başta Rusya ve Vietnam olmak üzere uluslararası pazarlarda Türk somonuna yönelik talebin arttığını belirten Kılıçkaya, mevcut ihracat seviyesinin daha büyük bir potansiyelin başlangıcı olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Kılıçkaya, Türk somonunun uluslararası pazarlardaki konumunu güçlendirmek için yeni fırsatların değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti.

PAZAR ÇEŞİTLİLİĞİ VE STANDARTLAŞMA VURGUSU

Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz ise Türk somonunun uluslararası pazarlarda önemli bir yer edindiğini belirterek, ihracatın sürdürülebilir biçimde artırılması için pazar çeşitliliğinin geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Türkyılmaz, yeni pazarlara erişimin yanı sıra ürün çeşitliliğinin artırılması ve birim ihracat değerinin yükseltilmesinin önemine işaret etti. Bu hedeflere ulaşmak için kalite, güvenilirlik ve markalaşma çalışmalarının birlikte yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Ürün tanımı ve sınıflandırması, kalite özellikleri, hasat ve işleme uygulamaları, izlenebilirlik ve pazarlama süreçlerinde ortak standartların geliştirilmesinin önemine değinen Türkyılmaz, Türk somonunun biyolojik olarak gökkuşağı alabalığı olduğunu hatırlattı. Üretim modeli ve ticari kimliği sayesinde uluslararası pazarlarda kendine özgü bir konum kazanan ürünün, bilimsel doğruluk ve tüketici güveni gözetilerek tanıtılması gerektiğini belirtti.

TÜRK SOMONU İHRACATI 520 MİLYON DOLARLA REKOR KIRDI

Türk somonu ihracatı, son yıllarda kaydettiği büyümeyle sektörün öne çıkan ürünlerinden biri haline geldi. Türkiye’nin Türk somonu ihracatı 2019 yılında 29 milyon dolar seviyesindeyken, 2020’de 56,8 milyon dolara, 2021’de 131 milyon dolara yükseldi.

İhracat 2022 yılında 363,1 milyon dolara, 2023’te 396 milyon dolara ve 2024’te 458,5 milyon dolara ulaştı. Türk somonu, 2025 yılında gerçekleştirilen 520 milyon dolarlık ihracatla tarihinin en yüksek seviyesini gördü.

Türk Somonu Çalıştayı’nda kamu kurumları, ihracatçı birlikleri, sektör kurulları ve su ürünleri alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları, Türkiye’nin küresel pazardaki konumunu güçlendirmek ve ihracat hedeflerine ulaşmak amacıyla bir araya geldi.